Beroepen.nl » Wat is functiewaardering en wat betekent het voor jou?
Beroepen Blog

Wat is functiewaardering en wat betekent het voor jou?

functiewaardering

Binnen een organisatie worden over het algemeen veel verschillende functies uitgeoefend. Werknemers vervullen nu eenmaal uiteenlopende taken binnen hetzelfde bedrijf, die vaak ook lastig met elkaar te vergelijken zijn. Hoe bepaal je als werkgever wat voor salaris er bij elk van die functies of openstaande vacatures hoort? En vooral: hoe zorg je dat de verschillende salarissen binnen je bedrijf, ondanks de diverse aard van de functies, toch met elkaar in balans zijn? Daar gebruiken vrijwel alle bedrijven tegenwoordig een methode voor die functiewaardering wordt genoemd.

Hoe werkt functiewaardering?

Functiewaardering is een manier om verschillende functies met elkaar te vergelijken en in groepen en salarisschalen in te delen. Het voornaamste doel daarvan is om een objectief en dus eerlijk beloningssysteem samen te stellen. Functies van hetzelfde niveau of met vergelijkbare zwaarte kunnen zo bijvoorbeeld in dezelfde salarisschaal worden ingedeeld.

Meestal worden niet alle functies van een bedrijf uitgewerkt maar wordt er met zogenaamde referentiefuncties gewerkt. Die worden in een tabel geplaatst met alle verschillende functiegroepen onder elkaar. Elke kolom van de tabel bevat een afdeling van het bedrijf, waarin dan als voorbeeld een of meerdere referentiefuncties worden genoemd.

Moderne functiewaarderingssystemen worden in de vorm van softwarepakketten aan bedrijven beschikbaar gesteld. Vaak heeft deze software ook een directe koppeling met loonsoftware om verschillen tussen de functiewaardering en het daadwerkelijke salaris zoveel mogelijk te voorkomen.

Nog steeds verschil in salaris

Dat er een functiewaardering heeft plaatsgevonden betekent niet automatisch dat mensen die hetzelfde werk doen ook hetzelfde verdienen. Het functiewaarderingssysteem wordt namelijk als basis gebruikt om de salarisschalen te bepalen. Wat je uiteindelijk betaalt krijg is ook afhankelijk van aanvullende factoren. Denk bijvoorbeeld aan het aantal jaren dat je al in dienst bent of je leeftijd, maar ook extra cursussen en opleidingen die je hebt gevolgd.

Functiewaardering wordt tegenwoordig veel gebruikt omdat het enige andere alternatief is om te kijken naar de kwaliteiten van elke afzonderlijke werknemer. Het is echter lastig om objectieve eisen toe te kennen aan deze zogenaamde beoordeling naar competentie. Daardoor liggen vriendjespolitiek en onvrede bij het personeel al snel op de loer. Het is wel gewoon wettelijk toegestaan om op deze wijze salaris toe te kennen, maar slechts weinig bedrijven kiezen er tegenwoordig nog voor omdat het meer conflicten veroorzaakt.

Verschillende functiewaarderingssystemen

In totaal zijn er ongeveer 50 verschillende functiewaarderingssystemen die in Nederland gebruikt worden. Soms zijn ze specifiek voor een bedrijf, ander keren beschrijven ze de functies van een hele branche. Er wordt onderscheid gemaakt tussen analytische en niet-analytische systemen. Wat is het verschil daartussen?

Bij een analytisch systeem worden punten toegekend aan alle verschillende functies, op basis van uiteenlopende kenmerken. Elke functie krijgt zo een eigen puntenaantal, waardoor ook automatisch een rangorde ontstaat. Zo kunnen functiegroepen worden samengesteld.

Bij een niet-analytisch systeem worden geen punten uitgedeeld, maar worden functies direct met elkaar vergeleken. Daardoor ontstaat ook een ranglijst van alle verschillende functies, waar vervolgens de salarisschalen aan worden gekoppeld.

Een paar voorbeelden zijn:
Gradar Functiewaardering
Functiewaardering.net

Naar welke functiekenmerken wordt gekeken?

Elk waarderingssysteem kijkt naar meerdere kenmerken van de functies die worden beoordeeld. Veel daarvan komen in elk systeem terug, maar sommigen zijn ook uniek omdat ze alleen in een bepaalde branche relevant zijn. Dit zijn enkele van de meest voorkomende aspecten waarnaar gekeken wordt:

  • Benodigde opleiding en kennisniveau van de functie
  • Of de werknemer leiding geeft aan anderen
  • Eventueel klantencontact of communicatie met zakelijke relaties
  • De mate waarin fysiek zwaar werk verricht wordt
  • Hoe vaak er zelfstandig problemen moeten worden opgelost (en hoe groot die problemen kunnen zijn)
  • Of fouten die de werknemer maakt grote impact kunnen hebben op het bedrijf als geheel

Functiewaarderingssystemen worden ontwikkeld en onderhouden door onafhankelijke organisaties zoals adviesbureaus. Een objectieve beoordeling van de functies is namelijk van groot belang. De inhoud van de functiekenmerken en de gestelde eisen worden daarom vaak ook geheim gehouden. Alleen gecertificeerde functiewaarderingsspecialisten hebben toegang tot de onderliggende gegevens.

Wat betekent een functiewaarderingssysteem voor de werknemer?

Een functiewaarderingssysteem is een zo onafhankelijk mogelijke rangschikking van verschillende (groepen) functies. Toch kun je als werknemer soms vinden dat je niet goed bent ingedeeld. Het fijne van functiewaardering is dan dat je altijd iets hebt om op terug te vallen. Als je bijvoorbeeld vindt dat je te weinig betaald krijgt voor het werk dat je doet kan dit altijd op een objectieve manier worden beoordeeld.

Zo kan het gebeuren dat je minder verdient dan collega’s die voor je gevoel hetzelfde werk doen. Of je wordt bijvoorbeeld een schaal teruggezet, hebt extra taken gekregen of bent het gewoonweg niet eens met de salarisschaal waar je in onder bent gebracht. Met die vragen kun je allereerst bij je werkgever aankloppen. Als je niet tevreden bent met het antwoord dat je krijgt kun je ook naar een adviseur stappen. Ben je lid van een vakbond, dan kun je daar ook terecht voor advies. Vakbonden houden zich namelijk uitdrukkelijk met deze kwesties bezig en hebben experts op het gebied van functiewaardering in dienst.

Let op: bij sommige werknemers bestaat het idee dat een functiewaarderingssysteem bedoeld is als waardering van hun eigen functioneren, maar dat is niet het geval. Het gaat niet om de manier waarop je een functie als individu invult, maar om de objectieve waardering van het soort werk wat bij een functie hoort.

Ook veel voordelen voor werkgevers

Bedrijven hebben met een degelijk functiewaarderingssysteem altijd een goede onderbouwing voor het salaris dat ze aan hun werknemers uitbetalen. Ze kunnen het bijvoorbeeld gebruiken om te laten zien waarom werknemers bij vestigingen in verschillende regio’s een verschillend salaris krijgen. Dat betekent minder conflicten tussen werkgever en werknemer.

Ook is het hanteren van een waarderingssysteem handig bij het werven van nieuw personeel. Er kan namelijk direct worden aangegeven in welke salarisschaal de functie valt en welke functie-eisen daaraan gesteld worden.

Daarnaast kan de werkgever ook de loonkosten beter overzien, zowel nu als in de toekomst. Als bekend is hoeveel er van welke functies nodig zijn de komende tijd kan er een realistische schatting worden gemaakt van de totale loonkosten.

Wat is functiewaardering en wat betekent het voor jou?
9.1/10 - 40 votes

Heb je vragen over Wat is functiewaardering en wat betekent het voor jou??

Heb je het artikel zojuist gelezen, maar zit je nog met vragen omtrent 'Wat is functiewaardering en wat betekent het voor jou?', of wil je graag een opmerking toevoegen? Laat die dan hieronder achter. Wij en andere bezoekers zullen proberen zo snel mogelijk jouw opmerking of vraag te beantwoorden!

Klik hier om te reageren

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.